Jak rozwód rodziców wpływa na dzieci

Rozwód jest bardzo trudnym wydarzeniem nie tylko dla współmałżonków, ale także dla ich dzieci. To, co było dotychczas bezpieczne i stabilne, rozpada się, przyjmując postać chaosu i niepewności jutra. Często rodzice nie są w pełni świadomi, jak wiele trudności i zagrożeń dla ich potomstwa oznacza decyzja o zakończeniu małżeństwa. Dzieci są świadkami gwałtownych kłótni swoich opiekunów, przez które przeżywają poczucie winy lub przymusu stanięcia po jednej ze stron.

Poczucie winy

Dziewięcioletnia Ania ostatnio bardzo przykładała się do nauki. Wprawdzie w domu trudno było jej się skupić, bo wciąż było głośno. A to gwałtowne kłótnie rodziców, a to trwający całymi godzinami płacz mamy, gdy tatuś był nieobecny. Starała się jednak jak najwięcej słuchać w szkole. Wierzyła całym sercem, że jeśli poprawi ostatnie dwie jedynki z dodawania i czytanki o zwierzętach, to tatuś wróci do domu. Nie myślała, że aż tak się tym zdenerwuje. Nie była pewna, że to o to chodzi, ale nie wiedziała, jaki mógł być inny powód jego wyprowadzki. Rodzice mówili jej często, że powinna się więcej uczyć. Nie robiła tego i się rozstali. Ania nie chciała, żeby z tego powodu rodzina się rozpadła. Musi zrobić więc wszystko, aby tatuś jej wybaczył i znów kochał mamę.

Często rodzice nie wyjaśniają dzieciom dokładnie obecnej sytuacji, dlatego te same szukają w niej jakiejś logiki. Bardzo często czują się winne i trwają w przekonaniu, że to one są powodem problemów między rodzicami. Dlatego tak ważne jest spokojne omówienie z dziećmi problemów w domu i zdjęcie z nich niepotrzebnego poczucia winy. Rozpad stabilnej i dającej bezpieczeństwo rodziny jest dla nich już wystarczająco trudnym przeżyciem.

Odpowiedzialność za dorosłych

Zanim dojdzie do rozwodu, niekończące kłótnie mogą sprawić, że rodzice będą tak skoncentrowani na sobie i swoich kłopotach, że w rezultacie będą poświęcać dzieciom za mało czasu. Ich potrzeby mogą nie być w pełni zaspokajane. W tej nowej sytuacji, dzieci rozwodzących się rodziców często muszą przyjmować zbyt dużą odpowiedzialność. Samodzielnie zajmując się młodszym rodzeństwem, czy nawet czują potrzebę opiekowania się i wspierania jednego lub dwojga rodziców.

Ola kończyła zmywać naczynia. Mama była tak zmęczona po trwającej godzinami kłótni z tatą, że po jego wyjściu zamknęła się w pokoju. Pewnie płakała tam, jak zwykle. Dziewczynka wykąpała swoją pięcioletnią siostrzyczkę, Emilkę, która zupełnie nie rozumiała tych nowych zmian w domu. Ostatnio pytała Olę, co to znaczy „rozwód” i czy tatuś już ich nie kocha. Ola nie wiedziała, co odpowiedzieć – prawdę mówiąc miała ochotę sama udać się do kogoś z tym pytaniem. Po umyciu naczyń poszła na poddasze wywiesić, czekające na to od rana pranie. Dochodziła północ. W korytarzu dziewczynka potknęła się o swój nierozpakowany plecak. Przypomniała sobie o nietkniętym wypracowaniu na jutro. W tym natłoku obowiązków zupełnie zapomniała, że w sobotę będą jej urodziny – dzień, w którym skończy dopiero osiem lat.

Czy nie jestem dla was wystarczająco ważny?

Poczucie winy, natłok niedostosowanych do wieku obowiązków i konieczność szybkiego stania się dorosłym to nie koniec zagrożeń dla przeżywających rozpad rodziny dzieci. Często rozwód staje się dla nich źródłem obniżania się ich poczucia własnej wartości. Zbyt wysokie wymagania dotyczące współodpowiedzialności i brak zadań zgodnych z wiekiem przeciążają je. Syn i córka nierzadko postrzegają odejście rodzica w ten sposób, że nie są oni dla niego wystarczająco ważni, by ten został z nimi i o nie walczył. Następuje to najczęściej wtedy, gdy ojciec jest w nowym związku i bardziej troszczy się o dzieci drugiej żony, niż o swoje własne. Nieregularne kontakty i zapominanie o urodzinach, a także innych ważnych dniach, potęgują ten efekt.

Pawełek od godziny czekał na ławce przed domem i cierpliwie wypatrywał czarnej hondy. Miał na sobie strój sportowy i kilka piłek do koszykówki, na wypadek, gdyby na sali gimnastycznej wszystkie były wypożyczone. Tata jednak nie przyjeżdżał. Chłopiec nie przyjmował do wiadomości, że tata może się nie pojawić. Nawet fakt, że nie byłaby to już pierwsza taka sytuacja, nie przekonywał go. Kiedy jednak po kolejnej godzinie mamie udało się zaprowadzić go z powrotem do domu, zamknął się w swoim pokoju z myślą, że pewnie tata już nie lubi z nim grać w kosza.

Rozstanie rodziców obciąża dzieci i otwiera przed nimi furtkę do nowych, licznych zagrożeń. Warto podkreślić, że rozwód niekoniecznie musi być dla nich traumą odciskającą piętno na całym ich późniejszym życiu. Bez wątpienia jest to jednak dla dziecka sytuacja nowa, niezrozumiała i bardzo trudna. Tylko wsparcie i miłość obojga rodziców pomogą mu ją przetrwać.

 

Literatura:
Jak uchronić dziecko przed skutkami rozwodu rodziców. Poradnik dla rodziców, W. Jaede
Rozwód. Jak ratować dzieci, A. D. Hart
Rozwód początkiem życia, D. Ford
Rozwód. Jak go przeżyć?, J. Jabłoński

Przeczytaj także:

5 rad na przetrwanie kryzysu w związku
Jak poradzić sobie ze złością w związku.
O tym, jak uchronić dzieci przed skutkami rozwodu rodziców.
Jak poradzić sobie po rozstaniu. 

Komuś z twoich znajomych przyda się wiedza zawarta w artykule? Powiadom ich o tym! Używając poniższych ikonek. No i nie zaszkodzi polubić 😉

Komentarze
Akceptuję regulamin komentarzy i użytkowania portalu rozumnie.pl

Skomentuj jako pierwszy.