Kij, marchewka i psy Pawłowa, czyli rzecz o warunkowaniu

Psychologowie już dawno odkryli sposób na skuteczną naukę zachowań pozytywnych oraz eliminację negatywnych – warunkowanie. Bodziec, reakcja, kara, nagroda i… pies Pawłowa – to tylko kilka pojęć związanych z tym  procesem.

Czytaj dalej

Eksperyment Harlowa

Skąd bierze się nasza miłość do matki? Na jakiej zasadzie budujemy nasze przywiązanie, poczucie bezpieczeństwa? Co leży u podłoża tego bezsprzecznie najsilniejszego z uczuć? Czy jest to coś, co może poddać się naukowym badaniom i regułom?

Czytaj dalej

Eksperyment Ascha – potęga konformizmu

Ktoś kiedyś powiedział, że nikt nie jest w stanie przekonać nas, że białe jest czarne, a czarne – białe. Zapewne trudno jest nam wyobrazić sobie sytuację, gdy pod presją grupy zaprzeczymy czemuś, co widzimy na własne oczy. Salomon Asch w 1955 roku udowodnił, jak ogromny wpływ na nasze decyzje ma oddziaływanie grupy. Gdy wszyscy mówią, […]

Czytaj dalej

Eksperyment Bandury – wyuczona agresja

Skąd u ludzi wzięły się zachowania agresywne? Czy to ewolucyjna pozostałość po czasach, gdy pomagały naszym przodkom przetrwać w trudnych warunkach? A może uczymy się ich od najmłodszych lat? I choć dziś już nikt nie każe nam polować na mamuty, zachowania związane z agresją nie schodzą z pierwszych stron gazet. Bójki, napady, zabójstwa – czy […]

Czytaj dalej

Eksperyment Rosenhana – kto tu właściwie zwariował?

Na świecie nie ma ludzi normalnych – są tylko niezdiagnozowani. To dowcipne stwierdzenie kryje w sobie więcej, niż mogłoby się nam wydawać. Bo jak, z całą pewnością, odróżnić normalność od patologii? Czy kryteria diagnozy zaburzeń naprawdę są obiektywne i nie poddają się dyskusji?

Czytaj dalej

Mały Albert

Są ludzie, którzy panicznie boją się pająków. Innych oblewa zimny pot na samą myśl o budynku wyższym, niż dwa piętra. Inni jeszcze boją się luster, klownów, węży, wody… Lista fobii jest niemal nieograniczona i powiększa się z dnia na dzień. O ile część z nich może mieć podłoże ewolucyjne (lęk przed ciemnością, drapieżnikami), o tyle […]

Czytaj dalej

Eksperyment Milgrama – potęga autorytetu

Szacunkowa liczba osób, które straciły życie w obozie koncentracyjnym Auschwitz wynosi, według różnych szacunków, od 1,5 miliona do 4 milionów ludzi. Był to jeden z sześciu obozów zagłady, usytuowanych w okupowanej Polsce. Mimo swej wstrząsającej wymowy, liczby nie oddają skali tej niesamowitej tragedii. Kim byli oprawcy, którzy przyczynili się do ich śmierci? Skąd wyłoniono tysiące […]

Czytaj dalej

Samospełniająca się przepowiednia – stanę się taki, jak oczekujesz

Pod koniec lat 60. w szkołach w Stanach Zjednoczonych panowała moda na testy na inteligencję. Uważano, że im wyższe IQ, tym lepsze wyniki w nauce, a co za tym idzie – lepsza przyszłość dziecka. Zdolniejsi zajdą wyżej, osiągną więcej.

Czytaj dalej

Eksperyment więzienny

Jaka jest prawdziwa natura człowieka? Skąd bierze się w nas zło? Czy jesteśmy z natury dobrzy, gotowi do altruizmu i poświęceń dla innych? Czy może cywilizacja i kultura to krucha powłoka, pod którą kryje się bezlitosna, prawdziwa ludzka twarz? Takie pytania zadawał sobie Philip Zimbardo, autor jednego z najbardziej kontrowersyjnych eksperymentów w historii psychologii.

Czytaj dalej