Wypalenie zawodowe – jak sobie z nim poradzić?

Jeżeli rozpoznaliście u siebie któreś z objawów występujących u Ani, bohaterki poprzedniego artykułu, pewnie zastanawiacie się, czy was też dopadło wypalenie zawodowe… Jest to proces, który ma tendencję do pogłębiania się. Kluczem do poradzenia sobie z nim jest baczne obserwowanie siebie, by móc skutecznie działać.


Jakie są pierwsze oznaki?

Młody, ambitny informatyk Janusz od dwóch lat jest zatrudniony w prężnie działającej firmie projektującej aplikacje na smartfony. Ma pod sobą kilku pracowników, z którymi pracuje nad nowym oprogramowaniem. Wiąże się to z ogromnym stresem. Szef ciągle kręci nosem na rozwiązania proponowane przez zespół Janusza i nieustannie oczekuje ulepszania programu. Informatyk spędza teraz wieczory po pracy ślęcząc nad komputerem, dopracowując projekt. Czuje się nadmiernie obciążony pracą. Poświęca jej więcej czasu niż przedtem, ale nie osiąga lepszych rezultatów. Często odczuwa zmęczenie, irytację i emocjonalne wyczerpanie. Nie ma już siły chodzić na lekcje tenisa, które do niedawna były jego ulubioną rozrywką po pracy. Jego partnerka zarzuca mu, że jest wiecznie nieobecny.

W tym, co przeżywa Janusz, zawierają się pierwsze alarmujące sygnały wypalenia zawodowego. Rozpoznajecie któryś z nich u siebie? Jeśli tak, wy także, tak jak nasz bohater, jesteście zagrożeni wypaleniem zawodowym. W takiej sytuacji musicie działać! Może się okazać, że będzie to decydujące dla waszej zawodowej przyszłości.

Pomoże analiza sytuacji

Żeby zapobiec zawodowemu wypaleniu, należy nauczyć się rozpoznawać własne odczucia oraz dobrze poznać własną osobowość. Trzeba także przeanalizować niepokojącą nas sytuację w pracy i zastanowić się, co jest jej przyczyną, a co skutkiem?

Jeżeli nasz bohater postanowi przeanalizować swoje położenie, być może dojdzie do wniosku, że jest perfekcjonistą, człowiekiem bardzo ambitnym i źle znoszącym porażki. Dlatego zamiast wykonywać swoje obowiązki jedynie w godzinach pracy, pracuje także w domu. Co ważne, jego szef wcale go o to nie prosił! Gdyby Janusz spojrzał na swoją sytuację w ten sposób, mógłby zauważyć, że to właśnie zbyt długa praca wieczorami przed komputerem powoduje zmęczenie, brak produktywności i irytację.
Młody informatyk musi wziąć sprawy w swoje ręce i przerwać błędne koło w którym się znalazł.

Możliwe są co najmniej dwa scenariusze

W pierwszym z nich Janusz „robi rachunek sumienia”, idzie porozmawiać z szefem i zwierza mu się ze swoich przemyśleń. Szef docenia jego szczerość i zdaje sobie sprawę z tego, że narzucił zbyt dużo na jego barki. Janusz dostaje współpracownika, z którym od tej pory dzieli się odpowiedzialnością za postęp projektu. Nie pracuje już wieczorami, a w pracy znowu czuje się wypoczęty i pełen kreatywnej energii. Powraca do swojego hobby – gry w tenisa i zaczyna spędzać więcej czasu ze swoją partnerką, która namawia go do przejścia na dietę wegetariańską. Po kilku miesiącach projekt aplikacji, nad którym pracowała firma zostaje skończony. Janusz cieszy się jednak nie tyle z samego sukcesu oprogramowania, co z nowo odzyskanej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Czuje motywację do podjęcia kolejnego zadania.

Co może się stać, jeżeli bohater nie podejmie żadnych działań prowadzących do przerwania błędnego koła?

Wypalenie zawodowe będzie postępowało, siejąc coraz większe spustoszenie w psychice.

Mężczyzna przychodzi do pracy niewyspany i zły. Już wie, że szef znowu będzie marudził. Bohaterowi wydaje się, że wszystkie pomysły, na które wpadają jego współpracownicy, są beznadziejnie głupie, co pozwala sobie coraz częściej zauważać w złośliwych komentarzach. Ostatnio, kiedy kolega zaproponował dość nietypowe rozwiązanie w jednej z funkcji projektowanej aplikacji, Janusz skwitował pomysł słowami „to nie ma sensu i tak szef nie będzie zadowolony”. Mężczyzna nie może pozbyć się wrażenia, że firma zmieniła się od czasu, kiedy zaczął w niej pracować. Nie ma już atmosfery kreatywnej współpracy, która kiedyś tu panowała. Coraz częściej fantazjuje na temat rzucenia posady.

Co jest przyczyną, a co skutkiem?

Co jest kluczową różnicą między pierwszym i drugim scenariuszem? Jest nią moment, w którym bohater dokonuje konstruktywnej refleksji nad swoim położeniem.

W „czarnym scenariuszu” bohater nie widzi nawet, że to jego własne zachowania są przyczyną zmiany nastrojów w pracy. Janusz zaczął przejawiać negatywne, zdehumanizowane zachowania wobec współpracowników. Jego stosunek do innych cechuje apatia i cynizm. W działaniu jest coraz bardziej sztywny i mniej kreatywny.

Jeżeli sytuacja w pracy Janusza pozostanie taka sama, niedługo dojdzie do trwałych zmian w jego postawach i motywacji, których pozbycie się na własną rękę będzie ekstremalnie trudne. W tym momencie Janusz najprawdopodobniej zdecyduje się rzucić dotychczasową pracę w firmie.

Równowaga życiowa

Sytuacji, które mogą prowadzić do pojawienia się symptomów wypalenia zawodowego jest nieskończenie wiele. Wiadomo jednak, że można być na nie lepiej przygotowanym, kiedy zachowana jest równowaga między pracą a życiem prywatnym. Bardzo ważne jest, żeby dać sobie czas na odpoczynek i nie pozwalać pracy wchodzić nam do domu. Dzięki temu będziemy lepiej przygotowani na trudności, które mogą się pojawić na polu zawodowym.

Bardzo pozytywną postawą, która sprawia, że łatwiej jest się zmierzyć z wszelkimi życiowymi wyzwaniami, jest dystans emocjonalny, optymizm oraz poczucie humoru. Warto wiedzieć, że chociaż nie wszyscy ludzie rodzą się z tymi cechami, można je u siebie wytrenować!

Jak można odzyskać równowagę życiową? Należy zatroszczyć się o potrzeby swojego ciała – przełoży się to na poprawę kondycji psychicznej.

  1. Pamiętaj o odpowiedniej ilości snu. Niewyspanie rozregulowuje wszystkie funkcje organizmu.
  2. Jedz zdrowo! Warto poświęcić odrobinę czasu na przygotowanie zbilansowanych posiłków – poczujesz się dobrze nie tylko fizycznie.
  3. Uprawiaj sport, albo po prostu chodź na długie spacery – aktywność fizyczna i kontakt z naturą jest najlepszym sposobem na rozładowanie napięcia emocjonalnego.
  4. Nie pracuj zbyt długo – im dłuższy jest nasz dzień pracy, tym bardziej nasza efektywność spada
  5. Nigdy nie rezygnuj ze swojego hobby na rzecz pracy – to właśnie twoja pasja jest w stanie napełnić cię inspiracją i energią do działania.
  6. Postaw granice. Masz prawo nie odbierać służbowych telefonów i nie sprawdzać korespondencji po godzinach pracy.
  7. Pamiętaj o urlopie. Zasługujesz na niego!

Literatura:

  1. Strelau, Psychologia. Podręcznik akademicki.
  2. Maslach, The truth about burnout.

Niniejszy artykuł jest kontynuacją tekstu „Wypalenie zawodowe”, który ukazał się na naszych łamach wcześniej.

 

Przeczytaj także:

Dowiedz się, co się kryje za zawodowym sukcesem.
Dowiedz się, czy obcasy pomagają odnieść kobietom sukces.
Wielozadaniowość jest kobietą!
Czym jest wypalenie zawodowe?
Jak skutecznie wynegocjować podwyżkę.
Mobbing – czym jest i jak sobie z nim radzić.
Dowiedz się, jaką ochronną moc mają przyjaciele. 
Co jest ważniejsze w pracy – potencjał czy doświadczenie?
Dowiedz się, dlaczego na rozmowę kwalifikacyjną najlepiej ubrać się ciepło! 

 

 

Komuś z twoich znajomych przyda się wiedza zawarta w artykule? Powiadom ich o tym! Używając poniższych ikonek. No i nie zaszkodzi polubić 😉

Komentarze
Akceptuję regulamin komentarzy i użytkowania portalu rozumnie.pl

Skomentuj jako pierwszy.